Edytorstwo i redakcja tekstu » o studiach

EDYTORSTWO I REDAKCJA TEKSTU

 

koordynatorki specjalności: prof.  dr hab. Mariola Jarczyk (INoLP)

prof. UŚ dr hab. Anna Szawerna-Dyrszka (INoLP)

opiekunka praktyk: dr hab. Magdalena Piekara (INoLP; Wydawnictwo UŚ)

 

studia I stopnia (licencjackie)

 

Umiejętność redagowania tekstu jest niezbędna jak oddychanie. Ostatecznie musimy prędzej czy później napisać banalne, codzienne i zwykłe teksty: podanie o pracę, dysertację licencjacka, być może intercyzę małżeńską, odwołanie za niesłusznie zapłacony mandat, a wreszcie wniosek do ZUS o przyznanie emerytury. Ale często zdarza się nam dużo więcej: napisać wiersz, powieść, przemówienie, skorygować tekst ustawy, rozporządzenia, uchronić przed błędami klasyczne teksty literatury polskiej (a zdarzają się tu błędy częściej, niż moglibyśmy przypuszczać). Gdziekolwiek spojrzeć wokół – wszędzie jest bezmiar tekstów do zredagowania i edytowania. A profesjonalnych redaktorów/korektorów/edytorów/tekstologów jest niewielu. Spróbuj swych sił, skorzystaj z szansy.

Czego się spodziewać?

1. Praktyczne przygotowanie studenta do pracy edytora, tekstologa i redaktora tekstu (dziedziny i umiejętności, rzecz jasna, dopełniające się) − to zasadnicze cele edukacyjne prezentowanej tu specjalności. Student pozna reguły redagowania publikacji różnego charakteru i typu. Znaczącą pozycję w programie studiów zajmuje nauczanie: korekty tekstu, redakcji stylistycznej i technicznej, komputerowego składu, „architektury” danej publikacji, podstaw typografii oraz wybranych zagadnień prawa autorskiego.

2. Integralną częścią kształcenia edytora i redaktora tekstu jest praktyka w wydawnictwie po czwartym i/bądź piątym semestrze (pożądana jest praca licencjacka z zakresu edytorstwa).

3. Absolwenci studiów licencjackich mogą kontynuować studiowanie specjalności

edytorstwo i redakcja tekstu na studiach magisterskich.

4. Absolwent realizujący program o specjalizacji: edytorstwo i redakcja tekstu powinien nabyć umiejętności pozwalające mu skutecznie podjąć pracę w wydawnictwie, redakcji czasopism, ale również w każdej instytucji, w której generowane są teksty użytkowe: pisma, zarządzenia, instrukcje itp. Istnieje bowiem na rynku pracy oczekiwanie na profesjonalnych korektorów, redaktorów tekstu, redaktorów technicznych. Redagowanie pism jest podstawową umiejętnością niezbędną dla funkcjonowania najróżniejszych firm i instytucji. Wydaje się, że wraz z rozwojem samorządności rozszerza się „rynek” lokalnych form komunikacji (rzecznicy prasowi, lokalne gazety itd.).

Innymi słowy: nie tylko wydawnictwa, ale również wszelkie instytucje publiczne potrzebują i potrzebować będą profesjonalnych redaktorów różnorodnych tekstów.

5. Część polonistycznej kadry naukowo-dydaktycznej pełni jednocześnie funkcje redaktorów naukowych lub technicznych, stale współpracujących w ramach umów z różnymi wydawnictwami. Stąd również wywodzą się główne kontakty z wydawcami, których zapraszamy do prowadzenia praktycznych zajęć w ramach specjalności.

6. Sylwetka absolwenta specjalności (z suplementu do dyplomu studiów licencjackich): „Absolwent specjalności został przygotowany do pracy edytora, tekstologa i redaktora tekstu. Zapoznał się z zasadami redagowania publikacji różnego charakteru i typu. Zapoznał się z podstawowymi programami komputerowymi do edycji tekstu oraz składu. Zyskał doświadczenie z zakresu korekty tekstu, jego opracowania, pracy redaktorskiej nad poprawnością stylistyczną, redakcji przekładu. Zdobył nadto podstawowe wiadomości z zakresu dziejów książki”.

 

***

studia II stopnia (magisterskie)

Profil absolwenta: obszary wiedzy niezbędnej, konieczne umiejętności:

  1. Kandydatowi na studia II stopnia o specjalności edytorskiej niezbędna jest kompetencja w zakresie reguł poprawnościowych języka polskiego, dobra znajomość zasad interpunkcji oraz umiejętność ich stosowania, a także sprawnego rozpoznawania błędów tego typu. Student drugiego poziomu kształcenia doskonali te – fundamentalne w pracy redaktora – umiejętności.
  2. Z pracą redaktora technicznego wiąże się zdobywanie wiedzy o takich parametrach książki, jak: format, rodzaj kolumny, krój i wielkość czcionki, układ zdjęć, rysunków i tabel, szerokość marginesu, dobór papieru. Głównym zadaniem redaktora technicznego jest koordynacja i synchronizacja owych parametrów.
  3. Redagowanie książki wiąże się z umiejętnością  komponowania tekstu, zależnie od typu publikacji. Konieczne jest tu poznanie i stosowanie konsekwentnych zasad segmentacji, delimitacji, konstrukcji przypisów, rodzajów indeksów itp. Ważna jest też estetyka szaty graficznej publikacji – typografia ma w sobie coś z rzemiosła (wypada mieć dobry warsztat i nieustannie gromadzić doświadczenia) i artyzmu (niedefiniowalny smak oraz trochę magii).
  4. Najlepiej opisane, uporządkowane i najpełniej realizowane przykłady reguł, norm i uzusów redakcyjnych student poznaje, analizując dorobek edytorstwa staropolskiego. Warto uczyć się od mistrzów filologii, aby w konsekwencji umieć samodzielnie opracować edycję tekstu literackiego.
  5. Redaktorowi i edytorowi przydaje się znajomość technik poligraficznych oraz wiedza na temat poszczególnych etapów procesu produkcyjnego książki i wykorzystywanych w druku materiałach. Te kompetencje pozwolą zaplanować cykl produkcji wydawniczej ze względu na typ publikacji, jej przeznaczenie i nakład.
  6. Współczesna książka i współczesny rynek książki poddane są dynamicznym przemianom. A dobry redaktor musi, decydując się na przygotowanie atrakcyjnej oferty dla czytelnika, znać jego oczekiwania, poziom zainteresowania potencjalną publikacją, nastroje na rynku książki. Słowem: powinien być strategiem, który przewidywać będzie przyszłe losy publikacji i wyznaczy jej ścieżkę obecności na rynku księgarskim.
  7. Przyspieszeniu uległy w ciągu kilku ostatnich lat prace nad technologicznymi aspektami publikacji w postaci plików elektronicznych (tzw. e-booki), realizowanymi w formatach cyfrowych: PDF, e-PUB oraz MOBI. E-czytniki stają się coraz tańsze, ich dystrybucja wzrasta, rozwija się i doskonali infrastruktura związana z e-informacjami (nie tylko książki, ale również czasopisma i gazety). W związku z tym zmienia się sytuacja papierowej książki na rynku księgarskim. Pozostając tedy z nadzieją, że tradycyjna książka nie zginie, musimy przygotować się na wyzwania przyszłości.